Magnezyum L-treonat, magnezyumun L-treonik asitle oluşturduğu bir tuzdur. Magnezyum formları arasında en yenilerinden biridir ve diğerlerinden farklı bir amaçla geliştirilmiştir: araştırmacılar, beyindeki magnezyum düzeyini yükseltebilecek bir form arıyordu.
Bu form hakkında okunan bilgilerin önemli bir kısmı o ilk araştırmalardan geliyor. Hangi bulgunun hayvanlardan, hangisinin insanlardan geldiğini ayırmak, L-treonatı doğru anlamanın ön koşulu.
Kısaca
- L-treonik asit, C vitamininin vücutta parçalanmasıyla oluşan bir şeker asididir.
- Form, beyin magnezyum düzeyini inceleyen kemirgen çalışmalarıyla geliştirilmiştir.
- Ağırlığının yaklaşık %8’i magnezyumdur; bu yüzden genellikle başka bir magnezyum formuyla birlikte kullanılır.
- Onaylı sağlık beyanları magnezyuma aittir; L-treonat formuna ait onaylı bir beyan yoktur.
Treonat nereden geliyor?
L-treonik asit, C vitamini (askorbik asit) vücutta parçalandığında ortaya çıkan moleküllerden biridir. Yani vücudun zaten tanıdığı bir maddedir. Magnezyum L-treonatta bu asit, magnezyumu taşıyan molekül olarak kullanılır.
Form nasıl geliştirildi?
2010 yılında yayımlanan bir çalışmada araştırmacılar farklı magnezyum bileşiklerini sıçanlarda karşılaştırdı. Amaç, beyin omurilik sıvısındaki magnezyum düzeyini yükseltebilen bir form bulmaktı. Bu çalışmada magnezyum L-treonatın beyin magnezyum düzeyi üzerindeki etkisi ve öğrenme ile bellekle ilişkili ölçümler genç ve yaşlı sıçanlarda incelenmiştir (Slutsky ve ark., 2010).
Aynı ekibin izleyen bir çalışması, sıçanlarda beyin magnezyumu yükseltildiğinde beynin ön bölgesindeki ve amigdaladaki sinaptik esneklikle ilişkili ölçümleri değerlendirmiştir (Abumaria ve ark., 2011). Her iki çalışma da hayvan modelinde yürütülmüştür.
İnsan çalışmaları
Sağlıklı yetişkinlerle yapılan daha yeni bir çalışmada katılımcılar 30 gün boyunca magnezyum L-treonat bazlı bir formül ya da plasebo almış, ardından bilişsel testlerle değerlendirilmiştir (Zhang ve ark., 2022). Kullanılan formülün başka bileşenler de içerdiğini belirtmek gerekir.
Elementel oran ve etiket
Magnezyum L-treonatın ağırlığının yaklaşık %8’i magnezyumdur. Bir ürün 484 mg magnezyum L-treonat içeriyorsa, bundan gelen magnezyum yaklaşık 40 mg’dır. Bu oran magnezyum formları arasında en düşüklerden biri olduğu için L-treonat çoğunlukla magnezyum bisglisinat gibi elementel oranı daha yüksek bir formla birlikte kullanılır.
Formların yan yana karşılaştırması magnezyum çeşitleri rehberimizde, bisglisinatın ayrıntıları ise magnezyum bisglisinat yazımızda yer alıyor.
Magnezyumun onaylı sağlık beyanları
TİTCK’nın Türkiye’de yayımladığı sağlık beyanları listesine göre magnezyum sinir sisteminin normal işleyişine ve yorgunluk ile bitkinliğin azalmasına katkıda bulunur (TİTCK, 2023). Bu beyanlar besin öğesi olarak magnezyumu tanımlar ve magnezyumun hangi formda alındığından bağımsızdır.
Kullanırken dikkat edilmesi gerekenler
Magnezyum için geçerli genel uyarılar burada da geçerli: takviyelerden alınan magnezyum için Avrupa’da yetişkinlerde günlük 250 mg’lık üst alım düzeyi esas alınır; Türkiye’de Takviye Edici Gıdalar Tebliği’nin Ek-3’ü de takviye edici gıdalardaki günlük maksimum magnezyum miktarını 11 yaş ve üzeri için 250 mg olarak belirler. EFSA’nın yetişkinler için belirlediği yeterli magnezyum alımı erkeklerde günlük 350 mg, kadınlarda 300 mg’dır (EFSA, 2015). Böbrek fonksiyonunu etkileyen bir sağlık durumu olanlar, gebeler, emzirenler ve düzenli ilaç kullananlar hekime ya da eczacıya danışmalıdır (de Baaij ve ark., 2015).
Sıkça sorulan sorular
Magnezyum L-treonat diğer formlardan daha iyi mi?
L-treonat, yapısı ve elementel magnezyum oranıyla diğer formlardan ayrılır. Hangi formun uygun olduğu, kişinin ihtiyacı değerlendirilerek bir sağlık profesyoneliyle birlikte belirlenmelidir.
Neden tek başına kullanılmıyor?
Elementel magnezyum oranı yaklaşık %8 olduğu için yeterli magnezyumu tek başına sağlamak çok fazla hammadde gerektirir. Bu yüzden çoğunlukla başka bir formla birlikte kullanılır.
Treonik asit güvenli mi?
L-treonik asit, C vitamininin vücutta parçalanmasıyla zaten oluşan bir maddedir. Takviye kullanımında ürün etiketindeki doz aşılmamalıdır.
L-treonat için onaylı bir sağlık beyanı var mı?
Hayır. Onaylı beyanlar magnezyuma aittir. Ayrıntılar magnezyum L-treonat sayfasında.
Armin ürünlerinde magnezyum L-treonat: Magroyal magnezyum bisglisinat, magnezyum L-treonat, melisa ekstresi ve B6 vitamini içeren bir takviye edici gıdadır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bir sağlık profesyoneline danışmanın yerine geçmez. Takviye edici gıdalar ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz.
Türkiye’deki Resmî Kaynaklar
- Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK). Gıda ve Takviye Edici Gıdalarda Sağlık Beyanı Kullanımı Kılavuzu: Ek-1 Sağlık Beyanları Listesi ve Ek-5 Referans Alım Miktarları. Ankara, 26.04.2023. titck.gov.tr (Erişim: 07.10.2026)
- T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı. Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği (Tebliğ No: 2013/49) ekleri: Ek-1 vitamin ve mineraller, Ek-2 kullanılabilecek formlar, Ek-3 günlük maksimum limitler. Resmî Gazete, 16.08.2013, Sayı 28737, ek dosyası. resmigazete.gov.tr (Erişim: 07.10.2026)
Bilimsel Referanslar
- Slutsky I, et al. Enhancement of Learning and Memory by Elevating Brain Magnesium. Neuron. 2010;65(2):165–177. DOI: 10.1016/j.neuron.2009.12.026
- Abumaria N, et al. Effects of Elevation of Brain Magnesium on Fear Conditioning, Fear Extinction, and Synaptic Plasticity in the Infralimbic Prefrontal Cortex and Lateral Amygdala. The Journal of Neuroscience. 2011;31(42):14871–14881. DOI: 10.1523/JNEUROSCI.3782-11.2011
- Zhang C, et al. A Magtein®, Magnesium L-Threonate, -Based Formula Improves Brain Cognitive Functions in Healthy Chinese Adults. Nutrients. 2022;14(24):5235. DOI: 10.3390/nu14245235
- EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for magnesium. EFSA Journal. 2015;13(7):4186. DOI: 10.2903/j.efsa.2015.4186
- de Baaij JHF, et al. Magnesium in Man: Implications for Health and Disease. Physiological Reviews. 2015;95(1):1–46. DOI: 10.1152/physrev.00012.2014