Magnezyum bisglisinat, bir magnezyum atomunun iki glisin molekülüyle bağ kurduğu bir formdur. Etiketlerde “magnezyum glisinat” ya da “magnezyum diglisinat” adlarıyla da görülür; üçü de aynı yapıyı anlatır.
Diğer formlardan ayrıldığı nokta, magnezyumun bir asit tuzuna değil bir amino aside bağlanmış olması. Bu yapıya kimyada şelat denir ve bisglisinat hakkında konuşulanların çoğu bu yapıdan kaynaklanır.
Kısaca
- Bisglisinat bir şelattır: magnezyum, iki glisin molekülüyle halka şeklinde bir bağ kurar.
- Ağırlığının yaklaşık %14’ü magnezyumdur; etikette form miktarı ile magnezyum miktarı ayrı yazılır.
- Sindirim sisteminde iyi tolere edilen bir form olarak bilinir.
- Onaylı sağlık beyanları magnezyuma aittir; bisglisinat formuna özgü bir beyan yoktur.
Şelat ne demek?
Şelat sözcüğü Yunanca “kıskaç” anlamına gelir. Bir metal iyonu, organik bir molekülle iki ayrı noktadan bağ kurduğunda kıskaca benzeyen bir halka ortaya çıkar. Magnezyum bisglisinatta her glisin molekülü magnezyuma hem amino grubundan hem de karboksil grubundan bağlanır.
Bu yapının olası bir avantajı, bağırsakta magnezyumun diğer besin bileşenleriyle çözünmeyen bileşikler oluşturmasını zorlaştırmasıdır. Bazı araştırmacılar, amino aside bağlı minerallerin emiliminde amino asit taşıma yollarının da rol oynayabileceğini öne sürer. Emilim mekanizmalarını ele alan derlemeler ise bu konuda tartışmanın sürdüğünü belirtiyor (Schuchardt ve Hahn, 2017).
Glisin: bağlayıcı molekülün kendisi
Glisin, yapısı en basit amino asittir. Vücut glisini kendisi üretebilir ve kolajen bakımından zengin besinlerde, örneğin kemik suyunda ve jelatinde bol miktarda bulunur. Magnezyum bisglisinatın içindeki glisin miktarı, günlük beslenmeyle alınan glisinin yanında küçük kalır.
Emilim çalışmaları
Glisine bağlı magnezyumu oksitle karşılaştıran erken bir klinik çalışmada, ince bağırsağının bir bölümü alınmış kişilerde glisinat formunun daha yüksek emilim gösterdiği bildirilmiştir (Schuette ve ark., 1994).
Genel olarak organik tuzların ve şelatların oksit gibi inorganik formlardan farklı emilim profilleri gösterdiği biliniyor (Schuchardt ve Hahn, 2017).
Etikette elementel miktar
Magnezyum bisglisinatın ağırlığının yaklaşık %14’ü magnezyumdur. Bir ürün 567 mg magnezyum bisglisinat içeriyorsa, bundan gelen magnezyum yaklaşık 80 mg’dır. Etiket bu iki değeri ayrı ayrı gösterir ve karşılaştırma yaparken bakılması gereken değer magnezyum miktarıdır. Magnezyum bisglisinat, Türkiye’de takviye edici gıdalarda kullanılabilecek vitamin ve mineral formlarını sayan Takviye Edici Gıdalar Tebliği Ek-2 listesinde yer alır (Tebliğ No: 2013/49).
Elementel oranın düşük olması, yeterli magnezyum için daha büyük kapsül ya da daha fazla kapsül gerektiği anlamına gelir. Bu nedenle bisglisinat zaman zaman başka bir magnezyum formuyla birlikte kullanılır. Formların tamamını yan yana gösteren tablo magnezyum çeşitleri rehberimizde.
Sindirimde tolerans
Yüksek miktarlarda magnezyum almanın en sık bildirilen sonucu yumuşak dışkıdır. Bu etki, bağırsakta emilmeden kalan magnezyumun suyu bağırsağa çekmesiyle ilişkilidir. Bisglisinat formu, sindirim sisteminde iyi tolere edilen bir form olarak tanınır ve sindirim hassasiyeti olan kişiler tarafından sık tercih edilir.
Magnezyumun onaylı beyanları
TİTCK’nın Türkiye’de yayımladığı sağlık beyanları listesine göre magnezyum sinir sisteminin normal işleyişine, normal kas fonksiyonuna ve yorgunluk ile bitkinliğin azalmasına katkıda bulunur (TİTCK, 2023). Bu beyanlar magnezyuma aittir; magnezyum hangi formda alınırsa alınsın geçerlidir, bisglisinata özgü değildir.
Günlük yaşamda magnezyumun yeri ve dinlenme alışkanlıklarıyla ilgili genel bilgiler kaliteli uyku ve stres yazımızda yer alıyor. EFSA’nın yetişkinler için belirlediği yeterli alım düzeyi erkeklerde günlük 350 mg, kadınlarda 300 mg’dır (EFSA, 2015).
Kullanırken dikkat edilmesi gerekenler
Takviyelerden alınan magnezyum için Avrupa’da yetişkinlerde günlük 250 mg’lık üst alım düzeyi esas alınır. Türkiye’de de Takviye Edici Gıdalar Tebliği’nin Ek-3’ü, takviye edici gıdalardaki günlük maksimum magnezyum miktarını 11 yaş ve üzeri için 250 mg olarak belirler. Böbrek fonksiyonunu etkileyen bir sağlık durumu olanlar, gebeler, emzirenler ve düzenli ilaç kullananlar başlamadan önce hekime ya da eczacıya danışmalıdır. Beslenmenin kendisi de önemli: yeşil yapraklı sebzeler ve kuruyemişler magnezyumun doğal kaynaklarıdır (Razzaque, 2018). TürKomp ulusal gıda kompozisyon veri tabanına göre 100 g kuru kabak çekirdeğinde 479 mg magnezyum bulunur.
Sıkça sorulan sorular
Magnezyum bisglisinat ile magnezyum glisinat aynı şey mi?
Evet. Her iki ad da magnezyumun glisinle oluşturduğu şelatı anlatır. “Bis” ön eki, iki glisin molekülü bulunduğunu belirtir.
Bisglisinat neden diğer formlardan daha pahalı?
Şelat yapısının üretimi, basit tuzlara göre daha fazla işlem gerektirir. Ayrıca elementel oranı düşük olduğu için aynı miktarda magnezyuma ulaşmak daha fazla hammadde ister.
Diğer magnezyum formlarıyla birlikte kullanılabilir mi?
Bazı ürünler zaten birden fazla form içerir. Birden fazla magnezyum takviyesi kullanılacaksa toplam magnezyum miktarı hesaplanmalı ve bir sağlık profesyoneline danışılmalıdır. Ayrıntılar magnezyum bisglisinat sayfasında.
Hangi saatte alınmalı?
Ürün etiketindeki kullanım talimatı esas alınır. Yemekle birlikte almak, sindirim hassasiyeti olanlar için çoğu zaman daha rahattır.
Armin ürünlerinde magnezyum bisglisinat: Magroyal magnezyum bisglisinat, magnezyum L-treonat, melisa ekstresi ve B6 vitamini içeren bir takviye edici gıdadır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bir sağlık profesyoneline danışmanın yerine geçmez. Takviye edici gıdalar ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz.
Türkiye’deki Resmî Kaynaklar
- Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK). Gıda ve Takviye Edici Gıdalarda Sağlık Beyanı Kullanımı Kılavuzu: Ek-1 Sağlık Beyanları Listesi ve Ek-5 Referans Alım Miktarları. Ankara, 26.04.2023. titck.gov.tr (Erişim: 07.10.2026)
- T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı. Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği (Tebliğ No: 2013/49) ekleri: Ek-1 vitamin ve mineraller, Ek-2 kullanılabilecek formlar, Ek-3 günlük maksimum limitler. Resmî Gazete, 16.08.2013, Sayı 28737, ek dosyası. resmigazete.gov.tr (Erişim: 07.10.2026)
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. TürKomp Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı. Kabak çekirdeği, kuru (gıda kodu 07.02.0009); Badem, iç, kavrulmuş (09.02.0009). Değerler gıdanın yenilebilir 100 g'ı içindir. turkomp.tarimorman.gov.tr (Erişim: 07.10.2026)
Bilimsel Referanslar
- Schuchardt JP, Hahn A. Intestinal Absorption and Factors Influencing Bioavailability of Magnesium- An Update. Current Nutrition & Food Science. 2017;13(4). DOI: 10.2174/1573401313666170427162740
- Schuette SA, et al. Bioavailability of Magnesium Diglycinate vs Magnesium Oxide in Patients with Ileal Resection. Journal of Parenteral and Enteral Nutrition. 1994;18(5):430–435. DOI: 10.1177/0148607194018005430
- EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for magnesium. EFSA Journal. 2015;13(7):4186. DOI: 10.2903/j.efsa.2015.4186
- Razzaque MS. Magnesium: Are We Consuming Enough? Nutrients. 2018;10(12):1863. DOI: 10.3390/nu10121863