Resveratrol, bitkilerin kendilerini korumak için ürettiği bir polifenoldür. Üzüm asması bir mantar saldırısıyla ya da yoğun güneş ışığıyla karşılaştığında kabuğunda resveratrol üretimini artırır. Bu yüzden bilim insanları onu fitoaleksinler, yani bitkinin savunma maddeleri arasında sınıflandırır.
1990’lardan bu yana beslenme ve yaşlanma araştırmalarında en çok incelenen bitki bileşiklerinden biri oldu. Laboratuvarda gözlenenler ile insanda gözlenenler arasındaki fark ise resveratrolü anlamak için bilinmesi gereken en önemli konu.
Kısaca
- Resveratrol, stilben grubundan bir polifenoldür; üzüm kabuğu, yer fıstığı ve bazı yaban mersini türlerinde bulunur.
- Araştırmalarda incelenen ve daha kararlı olan formu trans-resveratroldür.
- Bağırsaktan iyi emilir, ancak karaciğerde ve bağırsak duvarında çok hızlı dönüştürüldüğü için kanda serbest halde az bulunur.
- Resveratrol için Türkiye’de ve Avrupa Birliği’nde onaylanmış bir sağlık beyanı yoktur; bilgiler araştırma bulguları olarak aktarılır.
Kimyasal yapısı: trans ve cis
Resveratrol iki benzen halkasının bir çift bağla birleştiği basit bir yapıya sahiptir. Bu çift bağın iki yanındaki halkalar aynı tarafta ya da karşı taraflarda durabilir; buna göre cis ve trans formları ortaya çıkar.
Doğada ve araştırmalarda öne çıkan form trans-resveratroldür. Işığa maruz kaldığında kısmen cis formuna dönüşebilir. Takviye etiketlerinde “trans-resveratrol” ifadesinin görülmesi bu yüzdendir.
Hangi besinlerde bulunur?
En bilinen kaynak kırmızı üzümün kabuğudur. Yer fıstığı, bazı yaban mersini türleri ve kızılcık da resveratrol içerir. Takviye üretiminde ise çoğunlukla Japon düğün çiçeği (Polygonum cuspidatum) adlı bitkinin kökünden elde edilen ya da sentezlenen resveratrol kullanılır (Salehi ve ark., 2018).
Besinlerdeki miktarlar düşüktür ve üzüm çeşidine, yetiştirme koşullarına, işleme yöntemine göre büyük farklılık gösterir. Kırmızı şarabın resveratrol içerdiği sıkça söylense de alkol içeren bir içeceği resveratrol kaynağı olarak düşünmek doğru bir yaklaşım değildir.
Biyoyararlanım: asıl soru
Resveratrol konusunun kilit noktası burada. Ağızdan alınan resveratrolün büyük kısmı bağırsaktan emilir; ancak bağırsak duvarında ve karaciğerde hızla glukuronid ve sülfat bileşiklerine dönüştürülür. Sonuçta kanda serbest halde dolaşan resveratrol miktarı alınan miktarın çok küçük bir bölümünde kalır (Walle, 2011).
Bu durum, laboratuvar çalışmalarında kullanılan yoğunluklara insanda ulaşmanın zor olduğu anlamına gelir. Araştırmacıların resveratrolü başka bileşenlerle birlikte incelemesinin bir nedeni de bu. Örneğin kuersetin ile birlikte kullanımı üzerine yapılan çalışmalar resveratrol, kuersetin ve C vitamini yazımızda anlatılıyor.
Takviyelerde resveratrolün kaynağı ve saflığı
Takviyelerde kullanılan resveratrol iki yoldan elde edilir. Birincisi bitki ekstresidir; bunun için en yaygın kaynak Japon düğün çiçeği kökü. İkincisi kimyasal sentezdir. Her iki yolla da yüksek saflıkta trans-resveratrol üretmek mümkün (Salehi ve ark., 2018).
Türkiye ve Avrupa’daki düzenleyici durum
Sentetik trans-resveratrol Avrupa Birliği’nde yeni gıda olarak değerlendirilmiştir. EFSA, yetişkinlerde gıda takviyesi yoluyla günlük 150 mg’a kadar alımın güvenli olduğu sonucuna varmıştır (EFSA, 2016). Bu değerlendirme güvenlikle ilgilidir; resveratrol için onaylanmış bir sağlık beyanı bulunmuyor.
Türkiye’de Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Takviye Edici Gıdalar Kısıtlı Maddeler Listesi, sentetik resveratrolün etikette “trans-resveratrol” olarak adlandırılmasını ve TGK Yeni Gıdalar Yönetmeliği’ne uygun olmasını şart koşar; yetişkinler için günlük üst sınır 150 mg’dır. Bu ürünlerin etiketinde, 18 yaş altındaki bireylerin kullanmaması gerektiğine ve ilaç kullananların ürünü yalnızca tıbbi gözetim altında kullanması gerektiğine dair bir ifade bulunmak zorundadır. Japon poligonumu (Polygonum cuspidatum) ve üzüm gibi bitkisel kaynaklar listede ayrı bir satırda değerlendirilir.
Kullanırken dikkat edilmesi gerekenler
Resveratrolün kan sulandırıcılar gibi bazı ilaçlarla etkileşebileceği bildirildiği için düzenli ilaç kullananların hekime ya da eczacıya danışması gerekir. Gebeler, emzirenler ve çocuklar için yeterli veri bulunmuyor. Ürün etiketindeki günlük doz aşılmamalıdır.
Sıkça sorulan sorular
Trans-resveratrol ne demek?
Resveratrolün iki formundan biridir. Araştırmalarda en çok incelenen ve daha kararlı olan formdur; takviye etiketlerinde bu yüzden ayrıca belirtilir.
Kırmızı şaraptan resveratrol almak mümkün mü?
Kırmızı şarap resveratrol içerir, ancak miktarı düşüktür ve alkol içerdiği için bir kaynak olarak önerilmez. Üzüm, yer fıstığı ve yaban mersini gibi besinler de resveratrol içerir.
Resveratrol vücutta neden çabuk dönüşür?
Karaciğer ve bağırsak duvarı, resveratrolü suda daha kolay çözünen bileşiklere çevirerek vücuttan atılmasını kolaylaştırır. Bu, birçok bitki bileşiği için geçerli olan doğal bir süreçtir (Walle, 2011).
Resveratrol için onaylı bir sağlık beyanı var mı?
Hayır. TİTCK’nın Türkiye’de yayımladığı sağlık beyanları listesinde de Avrupa Birliği’nin onaylı listesinde de resveratrol için bir beyan yoktur (TİTCK, 2023). Ayrıntılar resveratrol sayfasında.
Armin ürünlerinde resveratrol: Resverol serisindeki takviye edici gıdaların tamamı resveratrol içerir; her ürün resveratrolü farklı bileşenlerle bir arada sunar.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bir sağlık profesyoneline danışmanın yerine geçmez. Takviye edici gıdalar ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz.
Türkiye’deki Resmî Kaynaklar
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü. Takviye Edici Gıdalar Kısıtlı Maddeler Listesi. Son güncelleme: 21.09.2026. tarimorman.gov.tr (Erişim: 07.10.2026)
- Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK). Gıda ve Takviye Edici Gıdalarda Sağlık Beyanı Kullanımı Kılavuzu: Ek-1 Sağlık Beyanları Listesi ve Ek-5 Referans Alım Miktarları. Ankara, 26.04.2023. titck.gov.tr (Erişim: 07.10.2026)
Bilimsel Referanslar
- Salehi B, et al. Resveratrol: A Double-Edged Sword in Health Benefits. Biomedicines. 2018;6(3):91. DOI: 10.3390/biomedicines6030091
- Walle T. Bioavailability of resveratrol. Annals of the New York Academy of Sciences. 2011;1215(1):9–15. DOI: 10.1111/j.1749-6632.2010.05842.x
- EFSA NDA Panel. Safety of synthetic trans‐resveratrol as a novel food pursuant to Regulation (EC) No 258/97. EFSA Journal. 2016;14(1):4368. DOI: 10.2903/j.efsa.2016.4368